TRIPOD, design als hefboom

Binnenkort moet je langs de waterlopen van de Eurometropool Lille-Kortrijk-Tournai kunnen fietsen en verrast worden door blauwe hoekige vormen die je op markante plekken doorheen het landschap gidsen. De vormen zijn het resultaat van een project om meer kwaliteit te brengen in de publieke ruimte door design. En dat project is op zijn beurt een onderdeel van het grotere TRIPOD-project.

18 jun. 2020

#

TRIPOD staat voor Transregional Project for Innovation and Promotion of Design. Een mond vol, maar het komt erop neer dat de initiatiefnemers willen dat kleine bedrijven door het inzetten van design nieuwe markten kunnen aanboren. En daarvoor zet het grensoverschrijdend Interregproject heel wat vorming en coaching voor dergelijke bedrijfjes in. Het is een bont gezelschap dat het project aandrijft: Lille-Design (France), Aditec Pas-de-Calais (France), CCI Grand Lille (France), Ruches d’entreprises Nord de France (Fraznce), Designregio Kortrijk (Flandre), Antwerp Management School (Flandre), Design Innovation (Wallonie), Progress / Maison du Design (Wallonie), IDETA (Wallonie), Héracles (Wallonie), Wallonie Design en Intercommunale Leiedal (Flandre). Alle organisaties die zich op het kruispunt bevinden van overheid, design en economie.

Bij de Waalse en de Franse partners wordt voornamelijk gefocust op het introduceren van ‘design denken’ bij kleine bedrijven. Zo kregen ze op de biënnale Interieur (Kortrijk) al een eerste ontmoetingskans tijdens Design Fusion. De bedrijven leren dat design helemaal niet terug te brengen is tot een leuke vorm. Het gaat eigenlijk over een manier van denken, de vorm en het product zijn slechts de resultante. “Een designproject kan de werking van de onderneming in vraag stellen”, klinkt het bij TRIPOD. De denk- en brainstormtechnieken die je hiervoor kan hanteren worden aangeleerd op tal van workshops, zoals die over het maken van een business model of hoe je inzicht kan krijgen in verwachtingen van gebruikers.

Des carrés bleus partout

Maar TRIPOD is niet enkel actief met vorming en coaching. Met het deelproject urban design of design in de publieke ruimte pakt het project verschillende uitdagingen aan. Zoals het ontwerpen van een slimme vuilnisbak. De Stad Kortrijk stelt zich alvast kandidaat uit te pakken met een vuilnisbak die meer doet dan vuilnis capteren. Het moet een mooi object kunnen zijn dat meerdere functies combineert. Of neem de mobipunten (graag meteen de Franse naam), plekken waar verschillende vervoersmogelijkheden elkaar treffen en waar je bijkomende functies hebt zoals opladen of pakjes ophalen. In een project rond groenbeheer denkt een werkgroep met lokale besturen uit hoe je groen kan aanleggen dat geen onderhoud vergt. In alle bovenstaande projecten gaan gemeenten en bedrijven samen rond de tafel zitten, begeleid door een ontwerper.

Dat is ook het geval voor het project van de Carré bleu in de Eurometropool Lille-Kortrijk-Tournai. De carré bleu is een lus van 90 km die wordt gevormd door de belangrijkste waterlopen van de Eurometropool: de Deule, de Leie, het Kanaal van Bossuit-Kortrijk, de Schelde, het Spierekanaal en het Kanaal van Roubaix. Deze lus verbindt de drie deelregio’s van de Eurometropool via het water. Ontwerpers Emmanuelle Vallot (Lille) en Yoann Druet (Annecy) zijn sedert september 2019 aangesteld door een internationale jury om die Carré bleu te markeren. Het is de bedoeling dat fietsers en wandelaars via een aantal ingrepen in de ruimte merken dat ze het parcours van de Carré bleu betreden.

Om dat te doen bedacht het duo een set iconische ingrepen in de vorm van … een blauwe ruit. Eenvoud werkt immers. Die ruiten zijn er echter in verschillende vormen en functies. Zo is er het ontwerp voor een uitkijkpunt over het water, een rechthoekige constructie die deels boven het water hangt. Of ook de overdekte zitbanken of vierkante kaders op de oever, uitgevoerd in een elegante staalconstructie. Op een aantal iconische plekken wordt de blik via blauwe kaders gericht naar opvallende elementen in het landschap. Maar de ingreep kan ook heel simpel zijn: een blauwe ruit die geschilderd is en die je pas van op een afstandje herkent als blauw kader. In zijn meest elementaire ingreep is de blauwe ruit een geprojecteerd kader dat een monument uitlicht. Het kan alle kanten op. Intussen zitten een staalconstructeur en een houtfabrikant mee aan de ontwerptafel, binnen de filosofie van TRIPOD.

En dat moet ook, want de initiatiefnemers, waaronder de Eurometropool Lille-Kortrijk-Tournai, gaan nu de boer op bij waterwegbeheerders, gemeenten en intercommunales om de blauwe constructies mee te helpen plaatsen langs het water. Een eerste set moet zichtbaar zijn tegen het najaar van 2020, als Lille Métropole 2020, Capitale mondiale du design op haar hoogtepunt is. Het project van de carré bleu is immers een POC (Proof of Concept) en daarmee officieel onderdeel van de reeks designexperimenten die in 2020 worden uitgevoerd.

Bart Noels

Septentrion n°1 2020 > https://bit.ly/37JBJa6

Illustratie: ©Leiedal – 2020